Muzeum Okręgowe w Toruniu zaprasza na wydarzenie naukowe poświęcone materialnym formom upamiętniania Mikołaja Kopernika w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Punktem wyjścia do refleksji nad kulturą pamięci w PRL będzie unikatowa kolekcja gromadzona od lat 60. XX wieku w Domu Mikołaja Kopernika.
W centrum zainteresowania znajdą się różnorodne przedmioty związane z upamiętnianiem astronoma — od biżuterii kopernikańskiej i ceramiki, po wyroby dostępne w sklepach Cepelii oraz pamiątki powstałe w wyniku konkursu na pamiątkę kopernikańską z 1971 roku.
Prezentowane obiekty ukazują, w jaki sposób pamięć o Mikołaju Koperniku funkcjonowała zarówno w ramach oficjalnych obchodów rocznicowych, jak i w codziennym życiu, stając się istotnym elementem kultury materialnej epoki.
Konferencja będzie okazją do dyskusji nad muzealnymi kolekcjami pamięci, estetyką i projektowaniem w PRL, a także nad rolą przedmiotów codziennego użytku jako nośników znaczeń historycznych, społecznych i politycznych.
Wydarzenie organizowane jest w ramach projektu „Pamiątki kopernikańskie z kolekcji Domu Mikołaja Kopernika. Projekt badawczy i społeczny”, dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.
Obowiązują zapisy dla słuchaczy: dmk@muzeum.torun.pl. Liczba miejsc jest ograniczona.
Program konferencji [LINK DO POBRANIA]:
PANEL I.
10:00–10:10 Otwarcie konferencji. Przywitanie gości przez Panią Aleksandrę Mierzejewską, Dyrektor Muzeum Okręgowego w Toruniu
10:10–10:35 Alicja Marika Lubowicka (Dom Mikołaja Kopernika)
Materialne formy pamięci. Kolekcja pamiątek kopernikańskich z Domu Mikołaja Kopernika
10:35–11:00 dr Anna Wiszniewska (Instytut Sztuki PAN w Warszawie)
Kształtowanie gustu, projektowanie pamięci. Cepelia wobec polskiej pamiątki
11:10–11:25 Bożena Olszewska (Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej – Prüfferowej w Toruniu)
Ludowe aspekty pamiątek kopernikańskich na przykładzie zbiorów Domu Mikołaja Kopernika, oddziału Muzeum Okręgowego
PYTANIA I DYSKUSJA: DO 10 MINUT
11:45 PRZERWA KAWOWA (15 minut)
PANEL II.
11:50–12:15 dr hab. Michał Myśliński, prof. IS PAN (Instytut Sztuki PAN w Warszawie, Biuro w Krakowie)
Biżuteria Roku Kopernikańskiego w Polsce
12:15–12:40 dr Stanisław Kośmiński (Uniwersytet Mikołaj Kopernika)
Nie tylko ze spiżu. Metalowe pamiątki kopernikańskie z okresu PRL na przykładzie zbiorów Domu Mikołaja Kopernika
12:40–13:05 dr Michał Gawryszczak (Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi)
Tekstylne pamiątki kopernikańskie z PRL-u w kolekcji Domu Mikołaja Kopernika
13:05–13:30 Małgorzata Wojnowska – Heller (artystka rzeźbiarka)
Ceramika wokół Kopernika. Pamiątki kopernikańskie PRL-u z kolekcji Domu Mikołaja Kopernika
PYTANIA I DYSKUSJA: DO 10 MINUT
13:40 PRZERWA KAWOWA (15 minut)
PANEL III.
13:55–14:20 Katarzyna Jasiołek (autorka książek o wzornictwie i sztuce)
Pudełko z astronomem. Mikołaj Kopernik na opakowaniach w PRL-u
14:20–14:45 Michał Kłosiński (Dom Mikołaja Kopernika)
Kopernik wyobrażony. Źródła wizerunków astronoma w pamiątkach kopernikańskich na przykładzie kolekcji z Domu Mikołaja Kopernika
14:45–15:00 dr hab. Wojciech Piasek, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika)
Breloczek z Kopernikiem – pamiątka czy zabytek? Dwa porządki pamięci o Mikołaju Koperniku
15:00–15:20 Alicja Marika Lubowicka (Dom Mikołaja Kopernika)
Pamiątki kopernikańskie z kolekcji Domu Mikołaja Kopernika. Projekt badawczy i społeczny
PYTANIA I PODSUMOWANIA 10 MINUT
ZAKOŃCZENIE KONFERENCJI 15:45
___
Konferencja jest częścią zadania „Pamiątki kopernikańskie z kolekcji Domu Mikołaja Kopernika. Projekt badawczy i społeczny” finansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.
___
Wydarzenie: Konferencja naukowa „Rzeczy, które pamiętają. Materialne formy upamiętniania Mikołaja Kopernika”
Miejsce: Muzeum Twierdzy Toruń
Termin: 29 czerwca 2026, godz. 10:00
Współorganizator: Muzeum Toruńskiego Piernika
___
___
