logo_top.png
Tadeusz Brzozowski - Fawory
18.08.2017
grafika

Tadeusz Brzozowski – Fawory

1966, olej na płótnie , 131x251

O AUTORZE

Tadeusz Brzozowski urodził się w 1918 roku w Lwowie, zmarł w 1987 roku w Rzymie. Był uznanym w Polsce i na świecie malarzem, absolwentem i późniejszy wykładowcą Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. O jego dziełach pisano, że to „sztuka najwyższej klasy, absolutnie niezrozumiała dla szarego człowieka i po prostu potworna jako koszmar”. Jego twórczość dynamicznie się rozwijała. Zaczynał od olejnych martwych natur i scen codziennych, następnie inspiracją dla niego stał się słynny teatr Kantora Cricot II i sztuka surrealistów. Jego dzieła charakteryzują się warsztatową doskonałością i ogromnym ładunkiem emocji. Malarz przyznawał się do licznych inspiracji współczesnym mu filmem (A. Kurosawa), muzyką (A. Panufnik) oraz technologią.

O DZIELE

Interpretacja prac Brzozowskiego to wyzwanie nawet dla wprawnych historyków sztuki czy znawców epoki. W przypadku „Faworów” mamy do czynienia z abstrakcyjnymi, przeplatającymi się organicznymi formami o nieregularnej budowie. Zacznię zatem od tytułu, który jest „najkonkretniejszą” częścią dzieła. Artysta miał specyficzny stosunek do kwestii nazywania swoich prac, twierdził, że „[...] tytuł jest sztuczny, ale zawsze wiąże się z obrazem. Albo jest przeciwieństwem tego, co pokazuję, albo mówi wprost. Tytuł jest czymś, co łagodzi (chyba) powagę tych obrazów”. Zgodnie z definicją słownika języka polskiego fawor to łaska, przychylność, życzliwość, względy. W mikroświecie tytułów prac Brzozowskiego pojawiają się także „Reprymenda”, „Meszt”, „Trotuar” czy „Fajerki”. Warto zatem zastanowić się nad relacją przytoczonych znaczeń z tym co dzieje się na obrazie „Fawory”.

CYTAT

„Chciałbym malować stale z takim napięciem, jakie istnieje wówczas, gdy człowiek przeżywa najsilniejszą rozpacz lub radość, gdy umiera, gdy kocha, gdy rodzi się nowe życie”. T. Brzozowski

CZAS

19, 22 s.

MAPA CIEPLNA

W przypadku tego dzieła nie występują obszary, które zdecydowanie przykuły wzrok badanych. Fiksacje są rozproszone, co może świadczyć o tym, że widzowie poszukiwali sensu poszczególnych elementów. Pojedyncze miejsca, w których skupiali się odbiorcy znajdują się w centrum kompozycji.

 

KIERUNKI SPOJRZEŃ

W „Faworach” trudno jest wyznaczyć oś kompozycyjną, którą dałoby się porównać z kierunkami spojrzeń uczestników badania. Warto jednak zauważyć, że najdłużej przyglądano się partiom centralnym dzieła oraz temu, co znajduje się w lewym górnym rogu.

 

DETALE

Można się tylko domyślać, co przedstawiają prezentowane poniżej detale, jednak warto zauważyć, że uwagę zwróciły elementy wyróżniające się niemal reliefową fakturą i ciemną barwą. Interesujące wydaje się zadanie pytania, dlaczego w dziele zanurzonym w czerwieniach i pomarańczach uwagę przykuwa głęboka oleista czerń? Być może odpowiedź odnajdziemy w animalistycznym kształcie w jaki układają się wypukłe czarne linie. O obrazach Brzozowskiego mówiono, że „każdy może zobaczyć w nich to co chce”.

Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ