logo_top.png
Tadeusz Dominik - Kompozycja
12.07.2017
grafika

Tadeusz Dominik – Kompozycja

1963, olej na płycie paździerzowej, 50x62

O AUTORZE

Tadeusz Dominik był cenionym w Polsce i na świecie malarzem, grafikiem i pedagogiem. Urodził się w 1928 roku w Szymanowie, zmarł 2014 roku w Warszawie. Ukończył Akademie Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowni Jana Cybisa. Trafił tam, jak sam to określał z „karabinem na ramieniu” prosto z frontu II wojny, gdzie w okopach nauczył się szybko szkicować i rysować ołówkiem. Dominik w 1988 roku uzyskał stopień profesora sztuk plastycznych. Jego malarstwo kojarzone jest głównie z intensywnym kolorem, który w jego słynnych ogrodach służy jednocześnie jako kontur, perspektywa i światłocień. Wielu nazywało go kolorystą lub postimpresjonistą. Zbigniew Herbert przypisywał artyście inspiracje sztuką ludową „w sensie [...] bardzo głębokiego zrozumienia rudymentów tej sztuki, jej prostoty, świeżości i witalizmu”. Na pewno duży wpływ na twórczość Dominika miały jego liczne podróże do USA, Francji i Afryki Zachodniej.

O DZIELE

„Kompozycja” to dzieło przejściowe w dorobku artysty. Jest przykładem pracy, w której choć dominuje kolor to znaleźć w niej można jeszcze kontur i ślady kształtów. Obraz powstał, krótko przed ważną dla twórczości artysty podróżą do Afryki Zachodniej w 1964 roku, gdzie dostrzegł „wspaniałą, pełną ekspresji naturę i wszechobecne słońce”. Prawdopodobnie pod wpływem tego doświadczenia barwa stała się głównym środkiem wyrazu w jego pracach. Dominik twierdził, że dzieło ma swoje granice, jest zamknięte ramą i nie powinno się poza nią wychodzić. W „Kompozycji” widać centralną prostokątną partię otoczoną z czterech stron szeroką bordiurą, w której można wyróżnić 10 pól. Niemal taką samą kompozycję mają płótna z 1963 roku zatytułowane „Kompozycja z rysunkami dzieci” i „Kompozycja w artystycznej ramie”.

CYTAT

„[…] sztuka to coś, co wyrasta ponad realność… Jak gdyby silnie działa na człowieka. To znaczy jest bogatsza od tego, co jest. I działa na wyobraźnię mocniej”. T. Dominik

CZAS

16,48 s.

MAPA CIEPLNA

Badani najczęściej skupiali wzrok na elementach centralnego prostokątnego pola. Niestety bardzo trudno jest określić, co przedstawiają kładzione z dużym rozmachem warstwy bieli, czerni i oranżu. Interesujące wydają się miejsca fiksacji, które najczęściej pojawiają się na styku dwóch silnie kontrastujących barw.

 

KIERUNKI SPOJRZEŃ

Siatka kierunków spojrzeń jest gęsta w obrębie partii środkowej przedstawienia. Oznacza to, że patrząc właśnie na ten fragment widzowie najczęściej zmieniali kierunki patrzenia. Ogólna tendencja była odśrodkowa tzn. badani wodzili wzrokiem między centrum a zewnętrzną 10 polową ramą.

 

DETALE

Jak już wcześniej wspomniano, bardzo trudno jest odczytać ledwie zarysowane kształty znajdujące się w centralnej partii płótna. Zawartości tego obszaru można się tylko domyślać, ponieważ krawędzie ewentualnych postaci zostały niemal całkowicie zredukowane do barwnych plam. Nieco mniejszej transformacji uległy figury znajdujące się w prostokątnych polach wokół partii centralnej. Jeśli uważnie przyjrzymy się złożonym z pojedynczych pociągnięć kształtom, dostrzeżemy w nich postacie ludzkie o różnej płci i zmiennym wolumenie. Charakteryzują się one również mniejszym bogactwem kolorystycznym. Po wnikliwszej analizie okaże się, że każda kwatera przedstawia osobną kameralną historię.

Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ