logo_top.png
Toruń w czasie II wojny światowej w obiektywie Kurta Grimma
28.08.2014
grafika

 

Dziedziniec Ratusza Staromiejskiego

Wystawa czynna od 1 września do 17 listopada 2013 r.

Kurator: Iwona Markowska

 

Toruń został zajęty przez wojska niemieckie 7 września 1939 roku. Dzień ten był początkiem trwającej ponad pięć lat okupacji miasta. Wraz z wojskami Wehrmachtu do Torunia przybyli także osadnicy z terenu III Rzeszy. Część z nich stanowić miała trzon nowego, niemieckiego aparatu administracyjno-policyjnego, za pomocą którego zarządzano miastem. Jednym z osadników był zapewne Kurt Grimm.

Kurt Grimm – niemiecki fotograf pochodzący z Norymbergi. W latach 1940-1944 prowadził zakład fotograficzny przy ulicy Żeglarskiej31 (Seglergasse). W zbiorach Muzeum Okręgowego oraz Archiwum Państwowego w Toruniu zachowała się bogata kolekcja jego prac, których większość ma charakter dokumentalny. Przedstawiają one widoki miasta, place, ulice lub poszczególne budynki, spora ich część dokumentuje życie codzienne niemieckich obywateli miasta, tj. działalność różnego rodzaju związków i stowarzyszeń, oraz przebieg niemieckich świąt narodowych i innych imprez okolicznościowych.

Grimm większość swoich fotografii wykonał na zlecenie Wydziału Kultury (Städtisches Kulturamt), który nadzorował pracę wielu instytucji, m.in. Muzeum i Archiwum Miejskiego. Fotografie Grimma stanowiły istotne ogniwo w działalności propagandowej prowadzonej przez władze okupacyjne. Dlatego wykorzystywane były w różnego rodzaju wydawnictwach propagujących niemiecką kulturę w Toruniu. Dla nazistów Toruń był niemieckim miastem, niesłusznie zagarniętym przez Polaków w 1919 roku, po krzywdzących postanowieniach traktatu wersalskiego. Okres dwudziestolecia międzywojennego postrzegany był przez okupantów jako czas zastoju i recesji w rozwoju miasta. Należało je zatem oczyścić z wszelkich obcych kulturowo „naleciałości”, aby przywrócić mu czysty niemiecki charakter. Toruń, obok Gdańska, w ocenie władz niemieckich był jednym z dwóch najpiękniejszych miast Okręgu Rzeszy Gdańsk – Prusy Zachodnie. Należało mu tylko przywrócić dawny blask.

Na wystawie zaprezentowano jedynie niewielka część spuścizny Kurta Grimma. Eksponowane fotografie pochodziły ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu i Archiwum Państwowego w Toruniu. Zostały one ułożone w trzech blokach tematycznych.

W pierwszej części pokazano widoki miasta, w drugiej zdjęcia wykonane mroźną zimą 1939/1940 roku, kiedy temperatura spadała do skrajnie niskich wartości rzędu poniżej -30°C, co jednak nie przeszkodziło okupacyjnym władzom Torunia w odbudowie zniszczonego mostu kolejowego. W tym też czasie Grimm wykonał całą serię zdjęć dokumentalnych pokazujących warunki egzystencji mieszkańców Kozackich Gór i Dębowej Góry, które to ujęcia ówczesna propaganda niemiecka chciała wykorzystać jako dowód polskiej niezaradności. W ostatniej części ekspozycji zaprezentowano fotografie związane z różnymi aspektami życia Niemców w okupowanym Toruniu. Pozwalały one prześledzić, jak przebiegały odwiedziny przedstawicieli niemieckich władz wojskowych i cywilnych w grodzie Kopernika, jak wyglądała organizacja obchodów kopernikowskich lub niemieckich świąt narodowych oraz rozmaitych rocznic. Szczególnie chętnie uwieczniano także wydarzenia związane z niemieckim życiem kulturalnym.

 

Iwona Markowska

 

 

 

Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ
Menu
Polecamy
dom eskenów_resize.jpg
dom mk_resize.jpg